راهبردها و رویکردهای تحول‌آفرین حوزۀ بانوان

اولین نشست مشترک مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد) با حضور استادان حوزۀ علمیۀ جامعة الزهرا برگزار گردید. این نشست در روز 13 بهمن‌ ماه 1404با محور « راهبردها و رویکردهای تحول‌آفرین حوزۀ بانوان» تشکیل شد. حجت‌الاسلام‌والمسلمین احمد آکوچکیان، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد)، در جمع استادان جامعةالزهرا در تبیین موضوع گفت: ساختار روزگار معاصری در میدان کلانْ معادلۀ «پیشرفت (حرکت همه‌جانبه به‌سوی آرمان برگزیده)، تجدد (پیشرفت دم‌به‌دم تازه‌شونده متناسب با اوصاف هر بوم‌اقلیمی)، توسعه (پیشرفت درضمن یک نظام برنامه‌ای معین)، معاصریت (به روزبودگی مستمر الگوی پیشرفت) و تمدن (انباشت الگوی زیست مدنی در تاریخ)» را در متن عینیت زندگی نشان می‌دهد. این معادله در میدان «اسلام تشیعی و ایران تمدنی» با نمونۀ راهبردی مسئلۀ «زن» در سطوح «پارادایمی تا نظریه‌ای، مفهومی و معارفی، تا گفتمانی و مدل عملیاتی» پیش‌روی حوزۀ فکر دینی و به‌طور خاص، پیش‌روی حوزۀ علمیۀ بانوان قرار گرفته است و حاجتمند پاسخگویی و چاره‌اندیشی حکمت‌بنیان است.

آکوچکیان هم‌چنین با اشاره به جایگاه نهاد علمی جامعة‌الزهرا (س) در نمایندگی حوزه‌های علمیۀ بانوان کشور و تشیع معاصر، بر نقشِ محوری این نهاد و اهمیت حمایت سایر نهادهای علمی کشور از آن به‌عنوان نماد «زن و اندیشهٔ دینی در عصر حاضر» تأکید کرد.

آکوچکیان در ادامه با دو محور اصلی به تبیین موضوع نشست پرداخت:

اول: نقش حوزۀ خواهران

وی گفت: جهان معاصر حاجتمند حضور دین قرآنی و تشیعی اصیل اوصیایی است و در این میان، راهبری «نقش پیشرفت‌شناخت بانوان»، جایگاه راهبردی خویش را آشکار نموده است. در این راستا بر چند اولویت‌ کلیدی در چشم‌انداز مأموریت حوزۀ بانوان تأکید شد:

1. نگرش برجسته و راهبردی به مسئلۀ زن در دین و نقش دین‌شناخت زنان در پیشرفت و رشد انسانی، اجتماعی تا رخداد تعیین‌کنندۀ تمدنی در دورۀ معاصر بر مدار خط امامت علوی ـ فاطمی؛

2. ترسیم زن معیار ـ در نمونه معیار بانو فاطمۀ زهرا (س) تا زینب کبری تا فاطمۀ معصومه ـ در جهان جدید به‌همراه نمونه‌های عینی آن در عرصه‌های تربیتی، اخلاقی و مدیریتی، در زندگی درونی و اجتماعی؛

3. اهتمام زن امروز مسلمان ایرانی به ظهور پیشاهنگ به‌عنوان اندیشمند با تأکید بر نظام مسائل و دانش‌های راهبردی موردنیاز جامعۀ امروز؛

4. اهتمام به بازخوانی نقش تربیتی در نهاد خانواده، نهادهای دانشی، آموزشی، فرهنگی، اجرایی و نظام کلان مدیریت ملی و حضور پیشاهنگ تدبیری در این میان.

آکوچکیان تصریح کرد: برای دستیابی به اولویت‌های مزبور مباحث برجسته‌ای برای تأمل و اقدام پیش‌رو قرار می‌گیرند، ازجمله:

الف. آسیب‌شناسی وضعیت موجود: کاستی در ایفاگری نقش پیشاهنگ دانشی و هم‌چنان واافتادگی از پاسخگویی به نیازهای پیشرفت ملی؛

ب. پاسخگویی به چه باید کردها: چه باید کردهای پیشاهنگی دانشی در حوزۀ فکر دینی بانوان و چه باید کردهای پیشاهنگی تدبیری ویژۀ نهاد زنان.

دوم: فراوری مکتب تفسیر پیشرفت‌شناخت قرآن کریم برای رهسپاری به مسئلۀ مرکزی و راهبردی کشور و حضور دین در دنیای جدید

رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد) نقطۀ عطف ایجاد تحول در دنیای معاصر توسط حوزۀ فکر دینی خواهران را سرمایه‌گذاری و تمرکز بر مکتب تفسیر پیشرفت‌شناخت قرآن کریم دانست و گفت: در جهان امروز توجه به پنج لایۀ تفسیری

ـ رویکرد نظریه‌ای تفسیر در افق نظام ترتیبی؛

ـ رویکرد دانش‌پردازی تفسیر در افق نظام ترتیبی؛

ـ رویکرد آینده‌نگار راهبردی تفسیری؛

ـ تفسیر نظام‌وارۀ موضوعی؛

ـ و در سرجمع، شکل‌گیری هرمنوتیک حضوری و وجودی با ترسیم هنرشناخت جست‌وجوی معنا

راهبردی‌ترین راه حضور دین در دنیای معاصری و پاسخگویی به مسائل آن است.

این دو محورْ نشست را به‌سوی هم‌اندیشی، طراحی و ارائهٔ راهبردها و مدل‌های عملیاتی برای حوزۀ فکر دینی خواهران هدایت می‌کند.