نشست گروه پژوهش سلامت و سبک زندگی مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد)، با راهبری حجتالاسلاموالمسلمین دکتر احمد آکوچکیان، واقعۀ عاشورا از منظر انسانشناختی برگزار شد. نقش «انتخاب آگاهانه» در شکلگیری شخصیت و سرنوشت انسانْ محور اصلی مباحث این نشست بود.
در این جلسه، پژوهشگران با نگاهی فراتر از قرائتهای تاریخی و عاطفی از واقعۀ کربلا این رخداد را مدرسهای برای شناخت حقیقت انسان دانستند. به باور حاضران، عاشورا تنها یک رویداد تاریخی نیست، بلکه عرصهای است که در آن ظرفیتهای وجودی انسان و نقش انتخاب در ساختن هویت فردی و اجتماعی به روشنترین شکل نمایان میشود.
در ادامه، حجتالاسلاموالمسلمین آکوچکیان با اشاره به اینکه همۀ انسانها از فطرتی مشترک برخوردارند تأکید کرد تفاوت شخصیتها و سرنوشتها بیشاز آنکه به ساختار آفرینش انسان مربوط باشد، به نوع شناخت، باور و انتخاب او بازمیگردد. از این منظر، انسان میتواند با تکیه بر یک فطرت واحدْ دو مسیر کاملاً متفاوت را برگزیند و به دو الگوی متضاد از زیست انسانی دست یابد، مسیری که یا به تعالی و کرامت ختم میشود یا به سقوط و گسست از حقیقت.
شرکتکنندگان همچنین به پیوند میان معرفت و عاطفه در اندیشۀ اسلامی پرداختند و بیان کردند که احساسها و گرایشهای درونی انسان، هنگامی به نیرویی سازنده تبدیل میشوند که برپایۀ شناخت صحیح سامان یابند. عشق، محبت، وفاداری و ایثار زمانی ارزشآفرین خواهند بود که در پرتوی ایمان به خداوند، وحی، پیامبران، اهلبیت (ع)، قرآن، معاد و کرامت انسانی، جهت پیدا کنند. در غیر این صورت، همین سرمایههای فطری میتوانند در مسیری نادرست به کار گرفته شوند.
در جمعبندی نشست، حاضران عاشورا را الگویی ماندگار برای مطالعۀ «فرایند انتخاب» در زندگی انسان معرفی کردند و بر این نکته تأکید داشتند که پیام اصلی کربلا دعوت به بازسازی نظام بینش پیشاز اصلاح رفتار است. از این منظر، هر جامعهای که در پی پرورش انسانهای مسئول، آزاد و حقیقتجو باشد، ناگزیر باید فرهنگ انتخاب آگاهانه را برپایۀ معرفت، ایمان و ارزشهای الهی تقویت کند، زیرا تمدنها پیشاز آنکه در عرصۀ سیاست و اقتصاد شکل بگیرند، در میدان انتخابهای انسانها ساخته میشوند.
