به گزارش مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد)، نشست مشترک گروههای پژوهش گفتمان و هنر، پژوهشهای نظری و مطالعات مبنا با حضور همکاران پژوهشی این گروهها برگزار شد. در این نشست نسبت میان «تفقه در دین» و مبانی معرفتشناختی هنر با راهبری حجتالاسلاموالمسلمین دکتر احمد آکوچکیان، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد) بررسی شد.
در این جلسه پژوهشگران با بررسی پیوند میان اندیشۀ دینی و نظریۀ هنر بر این نکته تأکید کردند که هنر پیشاز آنکه یک فعالیت صرفاً زیباییشناختی یا ذوقی باشد، بر نوعی دستگاه معرفتی استوار است. ازاینرو هر تحول بنیادین در مبانی شناخت دین بهطور طبیعی بر فهم ماهیت، کارکرد و رسالت هنر نیز اثرگذار خواهد بود.
در ادامه، آکوچکیان با تبیین مفهوم «تفقه در دین» بهعنوان اندیشهای معطوف به رشد و پیشرفت اظهار داشت که این رویکرد صرفاً به استنباط احکام محدود نمیشود، بلکه چارچوبی جامع برای فهم دین در نسبت با تحول انسان، جامعه و تمدن ارائه میدهد. وی تأکید کرد که اگر هنر نیز قرار است در خدمت رشد انسان و جامعه قرار گیرد، باید مبانی معرفتی خود را از همین منظومۀ دینشناختی دریافت کند.
شرکتکنندگان همچنین خاطرنشان کردند که براساس این دیدگاهْ حکمت هنر از مباحثی جدا از حکمت دین آغاز نمیشود، بلکه ریشههای معرفتی آن در اندیشۀ «دینشناختِ پیشرفت» نهفته است. به اعتقاد آنان، این مبنا امکان بازتعریف هنر را از سطح یک ابزار فرهنگی فراتر میبرد و آن را به یکی از عناصر مؤثر در فرایند هدایت، آگاهیبخشی و تحقق الگوی رشد و توسعۀ اسلامی تبدیل میکند.
در جمعبندی نشست، پژوهشگران تأکید کردند که دستیابی به نظریهای منسجم در حوزۀ هنر اسلامی نیازمند بازسازی مبانی معرفتی آن برپایۀ اندیشۀ «تفقه در دین» است. آنان تصریح کردند که هرچه پیوند میان دینشناسی، حکمت و هنر عمیقتر تبیین شود، ظرفیت هنر برای ایفای نقش در شکلگیری فرهنگ، هویت و تمدن نوین اسلامی نیز گستردهتر و اثربخشتر خواهد شد.
